Methodologie

Hoe berekenen we de CO₂-uitstoot?

Doel van deze tool

Deze tool laat zien wat de CO₂-impact van je reiskeuze zou zijn. Het doel is bewustwording, niet het plannen van een concrete reis.

Niet elke getoonde route is in de praktijk beschikbaar. De vergelijking laat wel zien wat het verschil in klimaatimpact zou zijn als die optie er was.

Emissiefactoren per vervoersmiddel

VervoersmiddelFactor (kg CO₂e/pkm)Bron
Vliegtuig (korte afstand, <3.700 km)0,0756 × 1,9 = 0,144DEFRA 2024
Vliegtuig (lange afstand, ≥3.700 km)0,0614 × 1,9 = 0,117DEFRA 2024
Trein (hogesnelheidslijn)0,006Eurostar / SNCF (elektrisch)
Bus / touringcar0,027DEFRA 2024
Auto (per persoon)0,171DEFRA 2024

Vliegtuig: radiative forcing (RF)

De basisfactoren voor vliegen komen uit de DEFRA 2024 “without RF”-kolom. Vliegtuigemissies op grote hoogte hebben een groter klimaateffect dan dezelfde CO₂ op grondniveau (door condensstrepen, NOx, etc.). We passen daarom de DEFRA RF-vermenigvuldigingsfactor van 1,9 toe op de basisfactor.

Meer weten over radiative forcing

Afstandsvermenigvuldigers

De afstand tussen twee steden wordt berekend als hemelsbreed (Haversine). Omdat de werkelijke reisafstand langer is, passen we een vermenigvuldiger toe per vervoersmiddel:

  • Vliegtuig: ×1,0 (vrijwel rechte lijn)
  • Trein: ×1,3 (spoorwegroute)
  • Auto: ×1,3 (wegenroute)
  • Bus: ×1,4 (langere route met stops)

Auto: bezettingsgraad

De auto-emissiefactor is per voertuig-km (0,171 kg). Standaard rekenen we met 1 inzittende. Via de instellingen kun je het aantal inzittenden aanpassen — de uitstoot wordt dan gedeeld door het aantal personen in de auto.

Trein: hogesnelheidslijn

De treinfactor (0,006 kg/pkm) geldt voor elektrische hogesnelheidslijnen zoals Eurostar en TGV. Dieseltreinen of regionale lijnen hebben een hogere uitstoot.

CO₂-equivalenten

Om CO₂-uitstoot tastbaar te maken, vergelijken we met alledaagse activiteiten.

Bomen (jaar absorptie)

22 kg CO₂/boom/jaar

Een volwassen boom absorbeert gemiddeld ~22 kg CO₂ per jaar.

Bron: EEA; USDA Forest Service

Kilometers autorijden

0,171 kg CO₂/km

Gebaseerd op de gemiddelde uitstoot van een personenauto per voertuig-kilometer.

Bron: DEFRA 2024

Dagen je huis verwarmen

3,8 kg CO₂ per dag

Gebaseerd op een gemiddeld Nederlands huishouden dat ~1.040 m³ gas/jaar verbruikt, waarvan 70% voor verwarming. Omgerekend naar CO₂ via RVO emissiefactoren.

Bron: CBS; RVO

Jaarlijks CO₂-budget

2.500 kg per persoon/jaar

Het 1,5°C-compatibele CO₂-budget voor 2030. Dit is het maximale uitstootniveau per persoon om de opwarming tot 1,5°C te beperken.

Bron: IEEP (2030 target)

Biefstukken

12 kg CO₂e per biefstuk (200g)

Gebaseerd op ~60 kg CO₂e per kg rundvlees (wereldgemiddelde, volledige productieketen). Een biefstuk van 200g = 12 kg CO₂e.

Bron: Poore & Nemecek (2018), Science

Afstandsberekening

De afstand tussen twee steden wordt berekend met de Haversine-formule. Deze berekent de kortste afstand over het aardoppervlak (hemelsbreed) op basis van de breedtegraad en lengtegraad van beide locaties.

Omdat de werkelijke reisafstand groter is dan de hemelsbreedafstand (wegen en spoorlijnen volgen niet de kortste route), wordt de hemelsbreedafstand vermenigvuldigd met een factor per vervoersmiddel (zie tabel hierboven).

Opkomende treinverbindingen in Europa

Het Europese treinnetwerk groeit. Dit zijn een paar verbindingen die er de komende jaren bijkomen.

  • Parijs – Berlijn nachttrein (European Sleeper, maart 2026)
  • Praag – Kopenhagen dagreis (ComfortJet, mei 2026)
  • Boedapest – Belgrado hogesnelheidslijn (maart 2026)
  • Parijs – München hogesnelheidslijn (eind 2026)
  • Rail Baltica: Tallinn – Kaunas (verwacht 2030)
  • Parijs – Madrid – Lissabon hogesnelheidslijn (vanaf 2034)

Meer informatie over opkomende verbindingen:

Bronnen

Laatst bijgewerkt: februari 2026